Stres oksydacyjny po zabiegach estetycznych – dlaczego równowaga ma znaczenie?
Zaczerwienienie, obrzęk, pieczenie czy skłonność do powstawania przebarwień mogą pojawić się po zabiegach, które intensywnie oddziałują na skórę. Peelingi chemiczne, lasery, mikronakłuwanie i inne procedury estetyczne uruchamiają kontrolowaną reakcję naprawczą. Jej prawidłowy przebieg zależy między innymi od zachowania równowagi pomiędzy produkcją reaktywnych form tlenu a zdolnością skóry do ich neutralizowania.
W artykule opublikowanym w „PRIME Journal” założyciel marki ALPHASCIENCE dr Alfred Marchal wyjaśnia, jak stres oksydacyjny wpływa na poszczególne etapy gojenia skóry oraz jakie znaczenie może mieć odpowiednio zaplanowana pielęgnacja antyoksydacyjna przed zabiegiem i po nim.
Jak skóra regeneruje się po zabiegu?
Proces gojenia przebiega w czterech powiązanych ze sobą etapach:
- krzepnięcia, które ogranicza utratę krwi i tworzy tymczasową macierz dla migrujących komórek
- zapalenia, podczas którego aktywowane zostają komórki układu odpornościowego
- proliferacji, obejmującej między innymi namnażanie fibroblastów, syntezę kolagenu i odbudowę naskórka
- remodelingu, czyli stopniowej przebudowy i dojrzewania nowej tkanki.
Każdy z tych etapów wymaga precyzyjnie regulowanej aktywności komórek. Jeżeli równowaga zostanie zaburzona, regeneracja może przebiegać wolniej lub mniej prawidłowo.
Reaktywne formy tlenu – potrzebne, ale tylko w odpowiedniej ilości
Reaktywne formy tlenu, określane skrótem ROS, nie są wyłącznie szkodliwe. W niewielkich stężeniach uczestniczą w komunikacji między komórkami, inicjują odpowiedź immunologiczną i wspierają obronę przed drobnoustrojami. Są więc naturalnym i potrzebnym elementem procesu regeneracji.
Problem pojawia się wtedy, gdy skóra wytwarza ich zbyt dużo, a własne mechanizmy antyoksydacyjne nie są w stanie ich skutecznie neutralizować. Powstaje wówczas stres oksydacyjny, który może prowadzić do uszkodzeń lipidów, białek i DNA, nasilać stan zapalny oraz utrudniać proces gojenia i tworzenie nowej tkanki.
Ilość ROS powstających po zabiegu zależy między innymi od rodzaju i intensywności procedury. Silna reakcja oksydacyjna może towarzyszyć między innymi zabiegom laserowym oraz niektórym peelingom chemicznym.
Jaką rolę odgrywają antyoksydanty?
Skóra dysponuje własnym systemem ochrony antyoksydacyjnej. Tworzą go między innymi dysmutaza ponadtlenkowa, katalaza, peroksydaza glutationowa, glutation oraz witaminy C i E.
Pielęgnacja zawierająca antyoksydanty może wspierać te naturalne mechanizmy i pomagać ograniczać nadmiar wolnych rodników. Cenne dla skóry antyoksydanty to witamina C, kwas liponowy, polifenole, EGCG, kwas taninowy, kwas fitowy, Ginkgo biloba oraz glutamina.
Znaczenie ma jednak nie tylko obecność antyoksydantu w składzie kosmetyku. Aby substancja mogła działać, powinna zachować stabilność w formule, przenikać do odpowiednich warstw skóry i docierać do miejsca działania w aktywnej postaci. To szczególnie ważne w przypadku witaminy C i polifenoli, które łatwo ulegają utlenieniu i przestają działać.
Antyoksydacja jako element pielęgnacji okołozabiegowej
Publikacja wskazuje, że odpowiednio dobrane antyoksydanty mogą stanowić ważny element przygotowania skóry do zabiegu oraz pielęgnacji wspierającej jej regenerację. Nie chodzi jednak o całkowite zahamowanie reakcji zapalnej – jest ona potrzebna do rozpoczęcia procesów naprawczych – lecz o ograniczenie nadmiernego stresu oksydacyjnego.
Dobór produktu i moment jego wprowadzenia powinny uwzględniać rodzaj wykonanego zabiegu, intensywność procedury oraz aktualny stan skóry. Ma to szczególne znaczenie po peelingach chemicznych, laseroterapii, mikronakłuwaniu i mezoterapii.
Artykuł ma charakter eksperckiego przeglądu piśmiennictwa. Nie przedstawia wyników badania klinicznego konkretnego kosmetyku, lecz omawia mechanizmy biologiczne oraz dostępne dane dotyczące roli reaktywnych form tlenu i antyoksydantów w regeneracji skóry.
